තුර්කි කෝපි යනු ලෝකයේ පවතින සුවිශේෂීම සහ පැරණිතම කෝපි සම්ප්රදායන්ගෙන් එකකි. එය හුදෙක් පානයක් පමණක් නොව, ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ පැවත එන වැදගත් සංස්කෘතික පිළිවෙතක් ද වේ. මෙම සම්ප්රදාය 16 වැනි සියවස දක්වා දිව යයි. එවකට ඔටෝමාන් අධිරාජ්යය සමයේ කෝපි මුලින්ම මැද පෙරදිග ප්රදේශයේ ජනප්රිය වී පසුව යුරෝපයට ද ව්යාප්ත විය. එහි සුවිශේෂී පිළියෙල කිරීමේ ශෛලිය, රසය සහ ඊට සම්බන්ධ චාරිත්ර වාරිත්ර හේතුවෙන් තුර්කි කෝපි ආගන්තුක සත්කාරය, මිත්රත්වය සහ සමාජ ජීවිතයේ සංකේතයක් බවට පත්ව ඇත.
තුර්කි කෝපි වල විශේෂත්වය පවතින්නේ එය පිළියෙල කරන ආකාරය තුළ ය. පෙරහන් (filters) හෝ එස්ප්රෙසෝ යන්ත්ර (espresso machines) භාවිතයෙන් සාදන සාමාන්ය කෝපි මෙන් නොව, තුර්කි කෝපි සාදනු ලබන්නේ කෝපි ඇට පිටි මෙන් අතිශයින්ම සියුම් කුඩු බවට ඇඹරීමෙනි. මෙම කුඩු, සෙස්වේ (cezve) ලෙස හඳුන්වන කුඩා, දිගු මිටක් සහිත තඹ භාජනයකට ජලය සහ සීනි (රසය අනුව) සමඟ මිශ්ර කරයි. සමහර ප්රදේශවල අමතර සුවඳක් ලබා දීම සඳහා කරදමුංගු හෝ වෙනත් කුළුබඩු ද එකතු කරයි. මෙම මිශ්රණය සෙමෙන් රත් කරනු ලබන අතර, සම්ප්රදායිකව කුඩා ගින්නක් මත රත් කරයි. මතුපිට පෙන (foam) මතුවන තෙක් එය රත් කරයි. මෙම පෙන ඉවත් නොකර, එය ප්රවේශමෙන් කෝප්පයට වත් කරනු ලබන්නේ, පෙන යනු මනා ලෙස පිළියෙල කරන ලද තුර්කි කෝපි වල සංඥාවක් ලෙස සලකන බැවිනි.
තුර්කි කෝපි පිළියෙල කිරීමේ එක් සිත් ඇදගන්නාසුළු ක්රමයක් වන්නේ වැලි තාච්චි ක්රමයයි. මෙම ක්රමයේදී, සෙස්වේ භාජනය යටින්, බොහෝ විට අඟුරු හෝ විදුලිය මඟින් රත් කරන ලද, උණුසුම් වැලි තුළ තබා ඇත. වැලි මඟින් තාපය ඉතා සමතුලිතව රඳවා ගන්නා අතර, එමඟින් කෝපි සෙමින් සහ සියලු පැතිවලින් එකසේ රත් වීමට ඉඩ සලසයි. සෙස්වේ භාජනය වැලි තුළට තරමක් ගිලෙන විට, ඇතුළත ඇති කෝපි ඉතිරීමට කලින් පෙන සෑදීමට පටන් ගනී. මෙම සෙමින් හා සමව රත් කිරීමේ ක්රියාවලිය අනර්ඝ රසයක් සහ ඝනකම් ස්වභාවයක් වර්ධනය කිරීමට උපකාරී වේ. වැලි තුළ කෝපි පිළියෙල කරන අයුරු නැරඹීම ද අමුත්තන් සඳහා අලංකාර සහ සම්ප්රදායික අත්දැකීමක් වන අතර, එය චාරිත්රයට නාට්යමය අංගයක් එක් කරයි.
තුර්කි කෝපි යනු හුදෙක් පානයකට වඩා වැඩි දෙයකි; එය මිනිසුන් එකට එකතු කරන මාර්ගයකි. අමුත්තන්ට කෝපි පිරිනැමීම තුර්කියේ සහ අසල්වැසි ප්රදේශවල ආගන්තුක සත්කාරයේ සම්ප්රදායික ක්රියාවකි. ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ, පවුල් තම අමුත්තන්ට ගෞරවයේ සහ උණුසුමේ සංකේතයක් ලෙස තුර්කි කෝපි කෝප්පයක් පිරිනමා ඇත.
ඇත්ත වශයෙන්ම, කෝපි විවාහ සම්ප්රදායන්හි ද කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත. තරුණයෙක් තමා විවාහ වීමට අපේක්ෂා කරන කාන්තාවගේ නිවසට යන විට, මනාලිය වීමට සිටින තැනැත්තිය ඔහුට සහ ඔහුගේ පවුලේ අයට තුර්කි කෝපි සාදා පිළිගන්වයි. සමහර විට, විහිළුකාර චාරිත්රයක් ලෙස, ඇය මනාලයාගේ කෝප්පයට සීනි වෙනුවට ලුණු දමා, ඔහුගේ ඉවසීම සහ හාස්යය පිළිබඳ හැඟීම පරීක්ෂා කිරීමට පුළුවන.
තුර්කි කෝපි හා සම්බන්ධ තවත් සංස්කෘතික පිළිවෙතක් වන්නේ වාසනාව කීමයි (fortune-telling). කෝපි පානය කිරීමෙන් පසු, කෝප්පය පීරිසිය මත උඩු යටිකුරු කර සිසිල් වීමට තබයි. කෝප්පය තුළ ඉතිරි වන කෝපි කුඩු රටා සාදයි. මෙම රටා අනාගතය කීමට හෝ උපදෙස් දීමට අර්ථකථනය කරයි. මෙය ඉතා බැරෑරුම් ලෙස නොසලකන නමුත්, කෝපි චාරිත්රය අවසන් කිරීමේ විනෝදාත්මක ක්රමයක් ලෙස බොහෝ දෙනා තවමත් මෙය භුක්ති විඳිති.
එහි සංස්කෘතික වටිනාකම අගය කරමින්, UNESCO විසින් තුර්කි කෝපි 2013 වසරේදී ආරක්ෂා කර ගත යුතු සංස්කෘතික උරුමයන්ගේ ලැයිස්තුවට එක් කරන ලදී. මෙයින් පෙනී යන්නේ තුර්කි කෝපි හුදෙක් පානයකට වඩා වැඩි බවයි; එය ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය සහ හවුල් අත්දැකීම් හරහා මිනිසුන් සම්බන්ධ කරන ජීවමාන සම්ප්රදායකි.
අදටත්, තුර්කි කෝපි ලොව පුරා, විශේෂයෙන් තුර්කිය, මැද පෙරදිග, බෝල්කන් ප්රදේශය සහ යුරෝපයේ කොටස්වල භුක්ති විඳියි. එය උදුන මත සෙස්වේ භාජනයක හෝ අලංකාර වැලි තාච්චි ක්රමය මඟින් පිළියෙල කළත්, තුර්කි කෝපි අඛණ්ඩව එකට එකතු වීමේ සහ සම්ප්රදායේ සංකේතයක් ලෙස පවතී. බොහෝ අය පවසන්නේ එය පානය කිරීම කුඩා උත්සවයකට සහභාගී වීමක් හා සමාන බවයි – එය කෝපි රසයට වඩා ඔබ්බට ගිය විවේකයේ, ගෞරවයේ සහ සම්බන්ධතාවයේ මොහොතකි.
============================
කාලය : මාස 𝟐 යි. සතියට දවසයි.
(රැකියාවක් කරන අතරතුර පාඨමාලාව පහසුවෙන් හැදෑරිය හැක)
ලියාපදිංචි වෙන්න දැන්ම කතාකරන්න : CBBS Locations
#𝐂𝐁𝐁𝐒#𝐓𝐮𝐫𝐤𝐢𝐬𝐡𝐂𝐨𝐟𝐟𝐞𝐞#𝐁𝐚𝐫𝐢𝐬𝐭𝐚#𝐂𝐨𝐥𝐨𝐦𝐛𝐨𝐁𝐚𝐫𝐢𝐬𝐭𝐚#𝐂𝐨𝐟𝐟𝐞𝐞#𝐋𝐚𝐭𝐭𝐞#𝐂𝐨𝐟𝐟𝐞𝐞𝐒𝐫𝐢𝐋𝐚𝐧𝐤𝐚#𝐂𝐨𝐥𝐨𝐦𝐛𝐨𝐂𝐨𝐟𝐟𝐞𝐞#𝐋𝐞𝐚𝐫𝐧𝐁𝐚𝐫𝐢𝐬𝐭𝐚#𝐁𝐚𝐫𝐢𝐬𝐭𝐚𝐓𝐫𝐚𝐢𝐧𝐢𝐧𝐠#𝐋𝐞𝐚𝐫𝐧𝐁𝐚𝐫𝐢𝐬𝐭𝐚𝐈𝐧𝐂𝐨𝐥𝐨𝐦𝐛𝐨#𝐖𝐨𝐫𝐤𝐀𝐛𝐫𝐨𝐚𝐝#𝐒𝐭𝐮𝐝𝐲𝐀𝐛𝐫𝐨𝐚𝐝
Leave a Reply